Εμβολιασμός για τις γυναίκες Αναπαραγωγικής Ηλικίας

  • Η κύηση θεωρείται παράγοντας Υψηλού Κινδύνου νόσησης από SARS-CoV-2:
  • H ΕΜΓΕ συνιστά τον εμβολιασμό έναντι του SARS-CoV-2 όλων  των εγκύων γυναικών και ειδικά αυτών  με αυξημένο κίνδυνο έκθεσης (όπως ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, κ.α.)
  • Η ΕΜΓΕ συνιστά τον εμβολιασμό έναντι του SARS-CoV-2 των εγκύων γυναικών με συννοσηρότητες που αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης και θανάτου σε περίπτωση λοίμωξης (όπως διαβήτη, καρδιολογικών και αναπνευστικών νοσημάτων και παχυσαρκίας κλπ. )
  • Ο εμβολιασμός συστήνεται κατά την διάρκεια της κύησης σε όλα τα τρίμηνα.
  • Αναφορικά με την επιλογή εμβολιαστικού σκευάσματος προτείνεται η χρήση εμβολίων τεχνολογίας mRNA για την κύηση, καθώς τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα αφορούν κυρίως αυτή την κατηγορία εμβολίων έναντι του SARS-CoV-2 χωρίς όμως να αποκλείονται και οι άλλοι τύποι εμβολίων.
  • H χρήση εμβολίων με αδρανοποιημένους ιούς έναντι SARS-CoV-2 δεν αναμένεται να έχει ανεπιθύμητες ενέργειες στην κύηση παρά την έλλειψη σχετικών δεδομένων
  • Δεν απαγορεύεται ο εμβολιασμός, με οποιαδήποτε τύπο εμβολίου των γυναικών που θηλάζουν. Ο  θηλασμός δεν αποτελεί αντένδειξη για εμβολιασμό της μητέρας έναντι COVID-19 και ενδέχεται να προσφέρει παθητική ανοσοποίηση στο νεογνό.
  • Η ΕΜΓΕ συνιστά τον εμβολιασμό έναντι του SARS-CoV-2 με οποιαδήποτε τύπο εμβολίου, όλων των γυναικών  που είναι σε προσπάθεια εγκυμοσύνης στο άμεσο μέλλον , η βρίσκονται σε διαδικασίες Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής.
  • Δεν συστήνεται τροποποίηση του προγραμματισμού εγκυμοσύνης με βάση τη χορήγηση οποιουδήποτε από τα εμβόλια έναντι COVID-19, δεν προτείνεται τροποποίηση του εμβολιαστικού σχήματος εάν μεταξύ των δόσεων του εμβολίου η δέκτης ανακαλύψει ότι είναι έγκυος και τέλος δεν συστήνεται διακοπή κύησης λόγω εμβολιασμού.
  • Συστήνεται η ύπαρξη μεσοδιαστήματος 14 ημερών μεταξύ του εμβολιασμού έναντι Covid-19 και των άλλων εμβολίων που πρέπει να χορηγούνται κατά την κύηση με βάση την Κατευθυντήρια Οδηγία της ΕΜΓΕ Νο 32 Ανοσοποίηση Στην Κύηση εκτός αν ο άμεσος εμβολιασμός είναι απολύτως αναγκαίος (πχ εμβολιασμός έναντι τετάνου μετά από τραύμα)

https://hsog.gr/wp-content/uploads/2021/05/Vaccine.pdf

Full text PDF

Συμπληρωματική οδηγία θρομβοπροφύλαξης για εγκύους και λεχώνες με Covid-19

Συμπληρωματική οδηγία θρομβοπροφύλαξης για εγκύους και λεχώνες με Covid-19

Ουρανία Κούκουρα, Απόστολος Αθανασιάδης, Εμμανουήλ Παπαδάκης, Παρασκευή Κώτση, Απόστολος Μαμόπουλος

Η λοίμωξη από τον ιό COVID-19 κατά τη διάρκεια της κύησης και της λοχείας αυξάνει τον κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου (ΦΘΕΝ), πιθανότατα μέσω του μηχανισμού της ενδοαγγειακής φλεγμονώδους αντίδρασης.  Επομένως στις έγκυες και λεχώνες, που διατρέχουν ούτως ή άλλως αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης λόγω των φυσιολογικών αλλαγών της εγκυμοσύνης, πρέπει να εξετάζεται εκ νέου το ενδεχόμενο θρομβοπροφύλαξης όταν νοσούν από τον ιό COVID-19.

Η προτεινόμενη κλινική πρακτική συνοψίζεται ως εξής:

  • Στις θετικές έγκυες στον COVID-19 που βρίσκονται σε κατ΄ οίκον περιορισμό, θα πρέπει να υπολογίζεται ξανά ο κίνδυνος ΦΘΕΝ, προσθέτοντας τον παράγοντα της λοίμωξης (+1), για την πιθανή λήψη θρομβοπροφύλαξης για τουλάχιστον 7-14 ημέρες
  • Όλες οι έγκυες που νοσηλεύονται ως ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα COVID-19 θα πρέπει να λαμβάνουν θρομβοπροφύλαξη με ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους (ΗΧΜΒ), εκτός αν επίκειται τοκετός τις επόμενες 12 ώρες
  • Σε νοσηλευόμενες έγκυες, θετικές στον COVID-19, η διάρκεια της θρομβοπροφύλαξης θα πρέπει να παρατείνεται για τουλάχιστον 10 ημέρες μετά την έξοδο από το νοσοκομείο. Αν συντρέχουν και άλλοι παράγοντες ή η νοσηρότητα από τη λοίμωξη παραμένει, η θρομβοπροφύλαξη θα πρέπει να χορηγείται για μεγαλύτερο διάστημα
  • Σε νοσηλευόμενες έγκυες, θετικές στον COVID-19 που ταυτόχρονα εμφανίζουν σοβαρές επιπλοκές από τη λοίμωξη, θα πρέπει να χορηγούνται υψηλότερες δόσεις ΗΧΜΒ, και η ρύθμιση της δόσης και της διάρκειας της θεραπείας θα πρέπει να γίνεται σε συνεννόηση με αιματολόγο.
  • Σε λεχώνες που νοσηλεύονται σε διάστημα 6 εβδομάδων μετά τη γέννα και αποτελούν ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα για τον COVID-19, θα πρέπει να λαμβάνουν θρομβοπροφύλαξη καθ΄ όλη τη διάρκεια της νοσηλείας και για τουλάχιστον 10 ημέρες μετά την έξοδο τους από το νοσοκομείο. Αν συντρέχουν και άλλοι παράγοντες κινδύνου ή η νοσηρότητα από τη λοίμωξη παραμένει η θρομβοπροφύλαξη θα πρέπει να χορηγείται για μεγαλύτερο διάστημα

Περισσότερες πληροφορίες για τους παράγοντες κινδύνου ΦΘΕΝ και τη δοσολογία της ΗΧΜΒ κατά την κύηση και τη λοχεία, αναφέρονται στη βασική κατευθυντήρια οδηγία της ΕΜΓΕ No 31:

http://hsog.gr/?page_id=2678

Π.Μ.Σ. «Έρευνα στη Γυναικεία Αναπαραγωγή»

Η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με το Τμήμα Μαιευτικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής συνδιοργανώνουν και συλλειτουργούν από το ακαδημαϊκό έτος 2018-2019 το διετές Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ» (Φ.Ε.Κ. επανίδρυσης 3165/τ. Β΄/01-08-2018), το οποίο οδηγεί στην απονομή Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.). Τη διοικητική υποστήριξη του Δ.Π.Μ.Σ. ασκεί η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Continue reading “Π.Μ.Σ. «Έρευνα στη Γυναικεία Αναπαραγωγή»”

Posted in: PMC

Π.Μ.Σ. «Παθολογία της Κύησης»

Γ’ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική του Εθνικού και Καποδιστριακού
Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), ΠΓΝ «Αττικόν»
Eθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Προκήρυξη θέσεων Μεταπτυχιακών Φοιτητών
Ακαδημαϊκό έτος 2020-2021 – Έναρξη αιτήσεων: 1η Ιουνίου 2020
Δυνατότητα εξ’ αποστάσεως φοίτησης (webinar)

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Η παθολογία της κύησης αποτελεί το μεγαλύτερο κεφάλαιο της Μαιευτικής και παραμένει πρόκληση για τους Μαιευτήρες, τις Μαίες αλλά και για ιατρούς άλλων ειδικοτήτων και νοσηλεύτριες οι οποίοι έρχονται συχνά αντιμέτωποι με διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα που αφορούν παθολογικές καταστάσεις σε έγκυες ασθενείς. Continue reading “Π.Μ.Σ. «Παθολογία της Κύησης»”

Posted in: PMC

Προκήρυξη ΠΜΣ εμβρυομητρική ιατρική

Η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών οργανώνει, το διετές Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο «ΕΜΒΡΥΟΜΗΤΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ» (κατόπιν έγκρισης της του από το ΥΠΕΘ σύμφωνα με το Ν.4485/2017), το οποίο οδηγεί στην απονομή Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο «Εμβρυομητρική Ιατρική» (MSc in Fetal and Maternal Medicine), μετά την πλήρη και επιτυχή ολοκλήρωση των σπουδών με βάση το πρόγραμμα σπουδών. Continue reading “Προκήρυξη ΠΜΣ εμβρυομητρική ιατρική”

Posted in: PMC

MSc in Human Reproduction

The Medical School of Aristotle University of Thessaloniki is starting a new “MSc on Human Reproduction” for healthcare professionals, especially obstetricians-gynecologists and endocrinologists, as well as graduates from the Departments of Biology, Molecular Biology, Genetics and other Departments of relevant academic fields. This MSc aims to extend the knowledge of the students on the subject of Human Reproduction. Its graduates will be able to work in positions of public and private sector, which require specialized knowledge on the subject of medically assisted reproduction, a necessity for a modern medical curriculum vitae. In addition, the possession of this MSc degree constitutes a requirement for further post-graduate studies or for the engagement in medical research. Continue reading “MSc in Human Reproduction”

Posted in: PMC

Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων της Β’ Μαιευτικής & Γυναικολογικής Κλινικής, για το Ακαδημαϊκό έτος 2020-2021

Τα μετεκπαιδυειτκά μαθήματα θα γίνονται αποκλειστικά διαδικτυακά, μέσω του συγκεκριμένου ΚΑΙ ΙΔΙΟΥ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ηλεκτρονικού συνδέσμου:


ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ της Β’ Μαιευτικής & Γυναικολογικής Κλινικής ΕΚΠΑ
Hosted by Charalampos Siristatidis
https://uoa.webex.com/uoa/j.php?MTID=m328875e785e2e3d5f881c82c59787fba
Tuesday, Dec 1, 2020 5:00 pm | 1 hour 30 minutes | (UTC+02:00) Athens, Bucharest
Meeting number: 121 194 9565
Password: ssQpmmsm844
e746f66f88bd4d7ea595265aa564d481_20201201T150000Z
Join by video system
Dial 1211949565@uoa.webex.com
You can also dial 62.109.219.4 and enter your meeting number.
Join by phone
+30-21-1990-2394 Greece Toll
+30-21-1198-1029 Greece Toll 2
Access code: 121 194 9565


Για οποιαδήποτε πρόβλημα σύνδεσης ή ερωτήσεις, παρακαλώ απευθυνθείτε στον Χ. Συριστατίδη
Τηλ: 6932294994, Email: harrysiris@gmail.com

To Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων της Β’ Μαιευτικής & Γυναικολογικής Κλινικής, για το Ακαδημαϊκό έτος 2020-2021

Posted in: PMC

Κάθετη μετάδοση COVID-19 κατά την εγκυμοσύνη και οι περιορισμοί του δειγματοληπτικού ελέγχου στο ρινοφαρυγγικό επίχρισμα

Θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή σας σχετικά με την πιθανότητα κάθετης μετάδοσης του COVID-19 κατά την εγκυμοσύνη και τις τρέχουσες οδηγίες για τους αντίστοιχους χειρισμούς μετά τον τοκετό. Η κάθετη μετάδοση συμβαίνει είτε 1) ενδομητρίως με αιματογενή διαπλακουντιακή μετάδοση από το αίμα της μητέρας στο αίμα του εμβρύου, όταν ο ιός διαπερνά τον αιματοπλακουντιακό φραγμό, είτε 2) κατά τον τοκετό με την άμεση επαφή του νεογνού με κολπικές εκκρίσεις, ούρα, κόπρανα της μητέρας (γεννητικά υγρά).

Σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές, οι οποίες αναφέρονται και στην από 3/4/2020 αναθεώρηση των Οδηγιών του Βρετανικού Κολλεγίου Μαιευτήρων-Γυναικολόγων /RCOG [1], «η κάθετη μετάδοση του ιού θεωρείται πλέον πιθανή», ανεξάρτητα από την κλινική σημασία που μπορεί να έχει το γεγονός αυτό. Δύο αναφορές έχουν καταδείξει την παρουσία ανοσοσφαιρινών IgM έναντι του SARS-COV-2 στον ορό νεογνών κατά τη γέννηση [2,3]. Δεδομένου ότι οι ανοσοσφαιρίνες IgM είναι μακρομόρια που συνήθως δεν διαπερνούν τον πλακουντιακό φραγμό, η παρουσία τους στον ορό των νεογνών κατά τη γέννηση φαίνεται να υποδηλώνει νεογνική ανοσολογική αντίδραση σε ενδομήτρια αιματογενή διαπλακουντιακή λοίμωξη [2,3].

Σε προηγούμενες αναφορές συνολικά 55 περιστατικών από την Κίνα και 43 από τη Νέα Υόρκη δεν υπήρξαν ενδείξεις για κάθετη μετάδοση του ιού μετά από έλεγχο RΤ-PCR [4-8]. Επ’ αυτού θα ήθελα να επισημάνω ότι μόνο σε 9 περιστατικά [4, Lancet] έχει γίνει έλεγχος σε αίμα ομφαλίου λώρου, αμνιακό υγρό και δείγματα πλακούντα, ενώ στην πλειοψηφία των περιπτώσεων ο έλεγχος έγινε μόνο σε ρινοφαρυγγικό επίχρισμα, πράγμα το οποίο δεν αποκλείει επ’ ουδενί την αιματογενή διαπλακουντιακή μετάδοση του ιού. Η ανίχνευση RNA του ιού στο ρινοφαρυγγικό επίχρισμα αφορά κυρίως: 1) τον τρόπο μετάδοσης μέσω σταγονιδίων από το περιβάλλον, 2) πιθανή κάθετη μετάδοση μέσω άμεσης επαφής με τον γεννητικό σωλήνα κατά τον κολπικό τοκετό, και 3) σε περίπτωση ενδομήτριας αμνιακής λοίμωξης και μόλυνσης του αμνιακού υγρού, (π.χ. χοριοαμνιονίτιδα) θεωρητικά θα ήταν πιθανόν να ανιχνευθεί ο ιός στο ρινικό ή φαρυγγικό επίχρισμα του νεογνού, δεδομένου ότι το έμβρυο ενδομητρίως εισροφεί και καταπίνει αμνιακό υγρό. (Μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί διεθνώς ιστολογικά αποτελέσματα από μελέτη πλακούντων COVID-19 (+) μητέρων για παρουσία χοριοαμνιονίτιδας ή άλλης φλεγμονώδους ιστοπαθολογίας. Οι πλακούντες των δύο COVID-19-θετικών ελληνίδων μητέρων που γέννησαν στο Αττικό Νοσοκομείο εξετάσθηκαν στη μονάδα Περιγεννητικής Παθολογοανατομίας, Α΄ Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής, ΕΚΠΑ, και δεν παρατηρήθηκε εικόνα χοριοαμνιονίτιδας ή πλακουντίτιδας συμβατή με αμνιακή λοίμωξη. Τα συνολικά αποτελέσματα είναι ακόμα υπό επεξεργασία και θα ανακοινωθούν σύντομα).

Σχετικά με την ενδεδειγμένη δειγματοληψία

Ο έλεγχος στο ρινοφαρυγγικό επίχρισμα δεν μπορεί να αποκλείσει την ενδομήτρια αιματογενή διαπλακουντιακή μετάδοση ενός ιού. Η τελευταία διαπιστώνεται με έλεγχο αίματος ομφαλίου λώρου, αν και για τις διάφορες ενδομήτριες ιογενείς λοιμώξεις τα ποσοστά ευαισθησίας του μοριακού ελέγχου ποικίλλουν. Αρκετοί συγγραφείς στις ανωτέρω αναφερόμενες σειρές περιστατικών COVID-19-θετικών μητέρων αναφέρουν ως περιορισμό της μελέτης την απουσία δείγματος από αίμα ομφαλίου λώρου.

Επίσης, σύμφωνα και με την πρόσφατη αναθεώρηση των Οδηγιών του Royal College of Paediatrics and Child Health (RCPCH) σε συνεργασία με την Βρετανική Εταιρεία Περιγεννητικής Ιατρικής (British Association of Perinatal Medicine /BAPM) [9], «συνιστάται, όπου αυτό είναι δυνατόν, να φυλάσσεται αίμα ομφαλίου λώρου για ανίχνευση IgM και IgG σε όλες τις ύποπτες ή επιβεβαιωμένες περιπτώσεις μητέρας με COVID-19», προκειμένου τα δείγματα να είναι διαθέσιμα για ανάλυση, με σκοπό την καλύτερη κατανόηση της μετάδοσης του ιού.

Συμπερασματικά:

Η κάθετη αιματογενής διαπλακουντιακή μετάδοση του κορωνοϊού στην εγκυμοσύνη θεωρείται πλέον πιθανή, ανεξάρτητα από την κλινική σημασία που μπορεί να έχει το γεγονός αυτό.
Είναι σκόπιμο να τροποποιηθούν οι χειρισμοί που αποσκοπούν στον έλεγχο και αποκλεισμό αιματογενούς διαπλακουντιακής μετάδοσης από τη μητέρα στο έμβρυο, και η δειγματοληψία για ανίχνευση λοίμωξης στο νεογνό, εφ’ όσον ενδείκνυται, να περιλαμβάνει και αίμα ομφαλίου λώρου.

Αναφορές

1. https://www.rcog.org.uk/globalassets/documents/guidelines/2020-04-03-coronavirus-covid-19-infection-in-pregnancy.pdf
2. Dong L, Tian J, He S, et al. Possible Vertical Transmission of SARS-CoV-2 from an Infected Mother to Her Newborn. JAMA 2020 doi: 10.1001/jama.2020.4621
3. Zeng H, Xu C, Fan J, et al. Antibodies in Infants Born to Mothers with COVID-19 Pneumonia. JAMA 2020 doi: 10.1001/jama.2020.4861
4. Chen H, Guo J, Wang C, et al. Clinical characteristics and intrauterine vertical transmission potential of COVID-19 infection in nine pregnant women: a retrospective review of medical records. Lancet 2020 doi: https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30360-3
5. Chen Y, Peng H, Wang L, et al. Infants Born to Mothers With a New Coronavirus (COVID-19). Frontiers in Pediatrics 2020;8(104) doi: 10.3389/fped.2020.00104
6. Zhu H, Wang L, Fang C, et al. Clinical analysis of 10 neonates born to mothers with 2019-nCoV pneumonia. Translational Pediatr 2020;9(1):51-60. doi: http://dx.doi.org/10.21037/tp.2020.02.06
7. Zeng L, Xia S, Yuan W, et al. Neonatal Early-Onset Infection With SARS-CoV-2 in 33 Neonates Born to Mothers With COVID-19 in Wuhan, China. JAMA Pediatr. Published online March 26, 2020. doi: 10.1001/jamapediatrics.2020.0878
8. Breslin N, Baptiste C, Gyamfi-Bannerman S, et al. COVID-19 infection among asymptomatic and symptomatic pregnant women: Two weeks of confirmed presentations to an affiliated pair of New York City hospitals. AJOG MFM, 2020
9. https://www.rcpch.ac.uk/resources/covid-19-guidance-paediatric-services#working-in-neonatal-settings

Αναστασία Κωνσταντινιδου
Καθηγήτρια Παθολογικής Ανατομικής
Υπεύθυνη Μονάδας Περιγεννητικής Παθολογοανατομίας ΕΚΠΑ


ΤΟ ΑΡΘΡΘ ΣΕ PDF